بلاگ
مشخصات فنی لوله های استیل؛ جدول استاندارد لوله های استیل
عملکرد لولههای استیل در صنایع مختلف کاملا به مشخصات فنی آنها وابسته است. باتوجهبه متفاوت بودن شرایط کاری، استانداردهای ایمنی، فشار، دما و محیط، برای اینکه بهترین انتخاب را داشته باشید باید به مشخصات فنی لوله های استیل توجه کنید. جدول استاندارد لوله های استیل به مهندسان، بازرسان و طراحان کمک میکند تا سایز، ضخامت، جنس، رده و استاندارد تولید مناسب برای پروژه موردنظر را انتخاب کنند. در این راهنما با بررسی مشخصات فنی و استانداردهای لوله استیل یک مرجع مناسب در اختیارتان خواهیم گذاشت.
تعریف لوله استیل
لوله استیل مقطع استوانهای توخالی است که از آلیاژ فولاد ضدزنگ (Stainless Steel) تولید میشود؛ آلیاژی که معمولا شامل آهن، کروم است. در برخی گریدها مانند لوله استیل ۳۰۴ برای افزایش مقاومت و دوام، آلیاژهایی مانند نیکل، مولیبدن و برخی عناصر دیگر اضافه میشوند.
حضور حداقل ۱۰/۵ درصد کروم در ساختار این آلیاژ باعث شکلگیری لایهای محافظ بر سطح لوله میشود که نقش اصلی را در مقاومت بالا در برابر خوردگی، اکسیداسیون و تغییرات شیمیایی ایفا میکند. به دلیل استحکام مکانیکی مطلوب، مقاومت در برابر دما و قابلیت بهداشتی بالا، لولههای استیل در صنایع مختلفی مانند ساختوساز، تولید، نفت و گاز و پروژههای زیرساختی مورد استفاده قرار میگیرند.

ساختار یکنواخت، قابلیت تمیزکاری آسان و عدم واکنشپذیری استیل با اغلب مواد، این نوع لوله را به انتخاب مناسبی برای تاسیسات حساس و فرایندهای صنعتی تبدیل کرده است.
انواع لوله استیل
روش تولید و ترکیب مواد اولیه عواملی هستند که دستهبندی، مزایا، کاربردهای صنعتی و قیمت لوله استیل را تعیین میکنند. براساس روش تولید و ترکیب مواد اولیه لوله استیل در انواع زیر دستهبندی میشود:
- لوله استیل درزدار
- لوله استیل بدون درز
- لوله استنلس استیل
- لوله استیل آلیاژی
لوله استیل درزدار
لوله استیل درزدار با استفاده از تکنیکهای جوشکاری تولید میشود و ساختار مقاوم، دقت بالا و قیمت مناسبتری نسبتبه سایر انواع لوله استیل دارد. دوام مطلوب در برابر فشار و شرایط سخت محیطی باعث شده است تا لوله استیل 316 درزدار، انتخاب اصلی در حوزه ساختوساز، شبکههای توزیع آب و صنایع نفت و گاز باشند.

لوله استیل بدون درز
لوله استیل بدون درز لولهای است که بدون هیچگونه درز یا اتصال تولید میشود. به دلیل تحمل بالا این نوع استیل فروش بالایی دارد و معمولا در سیستمهای انتقال سیالات صنعتی، بهویژه در صنایع نفت و گاز، مورد استفاده قرار میگیرد.
لوله استنلس استیل
لوله استنلس استیل با ویژگیهایی طراحی شده است که مقاومت آن را در برابر شرایط محیطی افزایش میدهد. گریدهای مختلف این لوله مانند لوله استنلس استیل 310، در صنایع غذایی، دارویی و کاربردهایی با نیاز به بهداشت و پاکیزگی بالا بسیار مورد استفاده قرار میگیرند.
لوله استیل آلیاژی
نوعی لوله استیل است که با افزودن عناصر آلیاژی خاص تولید میشود تا عملکرد آن در کاربریهای صنعتی ویژه بهبود یابد. ویژگیهایی مانند مقاومت حرارتی، استحکام، دوام و قیمت استیل آلیاژی نسبتبه نمونههای دیگر بالاتر است.
مشخصات فنی لولههای استیل
وقتی از مشخصات فنی لوله های استیل صحبت میکنیم منظور مجموعهای از ویژگیها و پارامترهای دقیق است که عملکرد، دوام و کاربرد مناسب آن را تضمین میکنند. مخصوصا در حوزه واردات لوله استیل باید به این ویژگیها توجه ویژه داشته باشید. مهمترین مشخصات فنی لوله استیل شامل موارد زیر میشود:
- گرید و ترکیبات شیمیایی (مانند ۳۰۴ و ۳۱۶)
- ضخامت و قطر
- روش تولید (درزدار یا بدون درز)
- استاندارد تولید (مانند ASTM A312)
ترکیب شیمیایی و گرید لوله استیل
یکی از مهمترین مشخصات فنی لوله های استیل، ترکیب آلیاژی لوله است. لولههای استنلس استیل معمولا از گریدهایی مانند 304، 316، 316L، 321، 347 و… ساخته میشوند.
برای مثال در گرید 304 معمولا حدود ۱۸ تا ۲۰ ٪ کروم (Cr) و ۸ تا ۱۰.۵ ٪ نیکل (Ni) وجود دارد؛ این ترکیب باعث مقاومت بالا در برابر زنگزدگی، اکسیداسیون و محیطهای خورنده میشود.
گریدهای مختلف لوله استیل، مقاومت متفاوتی نسبتبه خوردگی یا مقاومت در دماهای بالا دارند؛ به همین دلیل انتخاب گرید مناسب براساس شرایط کاری بسیار مهم است.
ضخامت و قطر لوله استیل
لوله استنلس استیل با قطر خارجی و ضخامت دیواره مشخص میشود؛ این دو پارامتر نقش کلیدی در تعیین ظرفیت عبور سیال، فشار قابل تحمل و کاربرد لوله دارند. رده لوله چیست؟ ضخامت دیواره اغلب بر اساس (SCH) مثل SCH 5S، SCH 10S، SCH 40S، SCH 80S و غیره تعیین میشود.

هرچه ضخامت دیواره بیشتر باشد، لوله توان تحمل فشار و دما بالاتر و مقاومت مکانیکی بیشتری دارد. لولههای ضخیم معمولا در شرایط سخت و صنایع سنگین کاربرد دارند. در مقابل لوله استیل نازک به دلیل ضخامت کم، وزن سبک و قابلیت شکلپذیری بالا، مناسب تجهیزات دکوراتیو، معماری داخلی و صنایع غذایی و بهداشتی هستند.
استاندارد ساخت و تطابق با گواهیها
مشخصات فنی لوله های استیل معمولا براساس استانداردهای بینالمللی مانند ASTM A312 یا فعالیتهایی که تابع استانداردهایی مانند ASME B36.19M هستند تولید میشوند.
تطابق با این استانداردها تضمین میکند که لوله کیفیت، ابعاد دقیق، مقاومت لازم و خواص مکانیکی مطابق انتظار را دارد. توجه به استاندارد ساخت لوله استیل برای کاربرد در سیستمهای حساس (خطوط انتقال آب، گاز، مواد شیمیایی، غذا و دارو) بسیار مهم است.
شهر استیل عرضه کننده انواع لوله و ورق استیل با کیفیت و قیمت تضمین شده است. جهت دریافت مشاوره رایگان و ثبت سفارش از طریق شماره های درج شده در سایت با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
روش تولید لوله استیل
مهمترین دستهبندی مشخصات فنی لوله استیل براساس روش تولید، تقسیم لولههای استیل به لوله استیل درزدار (Welded) و لوله استیل بدون درز (Seamless) است. لولههای درزدار از ورق استیل رولشده ساخته میشوند و در مرحله نهایی، لبههای ورق با روشهای مختلف جوش میخورند. در مقابل لولههای بدون درز از شمش فولادی تولید میشوند که طی فرآیند کشش یا اکستروژن، بدون هیچ گونه درز طولی شکل میگیرند. در این نوع لوله، هیچ جوش یا خط اتصال وجود ندارد؛ بنابراین تحمل فشار بسیار بالاتر است. این ویژگی باعث میشود که قیمت لوله استیل 201 بدون درز نسبتبه نمونه درزدار بالاتر باشد.
استانداردهای مهم لولههای استیل
استاندارد لوله های استنلس استیل به شرح زیر است:
- استاندارد ASME B36.10: این استاندارد توسط انجمن مهندسان مکانیک آمریکا (ASME) تدوین شده و یکی از پایهایترین مرجعها برای لولههای فولادی کربنی و آلیاژی است. این استاندارد ابعاد، ضخامت دیواره، قطر اسمی (NPS) و ردههای فشار (Schedule) را مشخص میکند و کاربرد گستردهای در صنعت دارد.
- استاندارد EN 10255: استاندارد اروپایی برای لولههای استیل کربنی و فولادی است که برای انتقال سیالات، کاربردهای مکانیکی و سازهای استفاده میشوند. این استاندارد پارامترهایی شامل تحمل فشار، ضخامت، خواص مکانیکی و تلرانسهای ابعادی را مشخص میکند. از نظر کاربرد مشابه ASME B36.10 است.
- استاندارد BS EN 10217-7: استاندارد بریتانیا (BSI) برای لولههای استنلس استیل جوشی است که در فشارهای بالا یا محیطهای خورنده استفاده میشوند. این استاندارد خواص شیمیایی، کیفیت جوش، آزمونهای غیرمخرب و ویژگیهای مکانیکی لولههای استیل ضدزنگ را تعیین میکند.
- استاندارد API 5L: استاندارد انجمن نفت آمریکا (API) که برای تولید لولههای مورد استفاده در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی تدوین شده است. این استاندارد مشخصات مربوط به استحکام کششی، مقاومت در برابر فشار، کیفیت سطح و شرایط عملیات حرارتی را برای لولههای خطوط انتقال (Line Pipe) تعیین میکند.
- استاندارد ASTM A106: استاندارد آمریکا برای لولههای فولادی بدون درز (Seamless) است که در دمای بالا و فشار زیاد استفاده میشوند. ASTM A106 یکی از استانداردهای اصلی در پالایشگاهها، نیروگاهها، خطوط بخار و صنایع نفت و گاز است و ویژگیهای ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی، تلرانس ابعادی و تستهای فشار و هیدرواستاتیک را مشخص میکند.
| کد استاندارد | عنوان تخصصی |
کاربرد دقیق در لولههای استیل
|
| ASTM A312 | لوله استیل آستنیتی (درزدار و مانیسمان) |
اصلیترین استاندارد لوله مانیسمان استیل در بازار؛ مخصوص گریدهای ۳۰۴ و ۳۱۶ جهت انتقال سیالات خورنده در دماهای بالا.
|
| ASTM A269 | لولههای استیل عمومی و استریل |
استاندارد لولههای استیل بدون درز با ضخامت کم (تیوبها)؛ پرکاربرد در صنایع دارویی، غذایی و سیستمهای ابزار دقیق.
|
| ASTM A358 | لوله استیل الکتروفیوژن (قطرهای بزرگ) |
استاندارد لولههای استیل درزدار با قابلیت جوش الکتریکی برای مصارف صنعتی و خورنده در سایزهای بالا.
|
| ASTM A403 | اتصالات استنلس استیل |
استاندارد ساخت اتصالات مانیسمان و درزدار استیل (مانند زانو، سه راهی و تبدیل) که باید با لوله مانیسمان استیل همخوانی داشته باشند.
|
| ASTM A790 | لولههای استیل دوبلکس و سوپردوبلکس |
لولههای بدون درز و درزدار از جنس فولادهای دوبلکس؛ با مقاومت مکانیکی و ضدخوردگی دوبرابر نسبت به استیلهای معمولی.
|
| ASTM A928 | لولههای دوبلکس جوشکاری شده |
استاندارد تخصصی لولههای درزدار دوبلکس که با فلز پرکننده (فیلر) برای محیطهای شدیداً اسیدی تولید میشوند.
|
| ASME B36.19M | استاندارد ابعادی لولههای استیل |
مهمترین مرجع ابعادی؛ این استاندارد مشخصاً قطر خارجی، ضخامت و ردههای لولههای استیل (Sch 10S, 40S, 80S) را تعیین میکند.
|
| DIN 17456 | لولههای استیل بدون درز (استاندارد آلمان) |
الزامات فنی و شرایط تحویل لولههای مانیسمان استیل با کاربرد عمومی و مقاومت در برابر خوردگی بر اساس استاندارد DIN.
|
| DIN 17458 | لولههای استیل مانیسمان با الزامات بالا |
استاندارد آلمانی لولههای بدون درز استیل که در صنایع حساس و مخازن تحت فشار با تستهای کیفی سختگیرانه استفاده میشوند.
|
جدول استاندارد لولههای استیل
جدول استاندارد لوله های استنلس استیل یک مرجع فنی است که مشخصات ابعادی و فنی لولههای استیل را بهصورت منظم نشان میدهد تا مهندسان، طراحان و تولیدکنندگان بتوانند لوله مناسب برای هر کاربرد را انتخاب کنند. این جدول معمولا شامل سایز لوله، قطر بیرونی، ضخامت دیواره، رده (Schedule)، وزن واحد طول و گاهی محدوده تحمل فشار و دما میشود. برای محاسبه وزن لوله استیل کلیک کنید.
هدف از ارائه جدول مشخصات لوله استیل، تضمین یکنواختی تولید، رعایت استانداردهای بینالمللی و تسهیل مقایسه لولهها برای صنایع مختلف است. در ادامه یک نمونه جدول مشخصات لوله های استیل آماده کردهایم. این جدول شامل سایز اسمی لوله، رده، قطر بیرونی، ضخامت دیواره و وزن واحد طول برای لولههای استیل با انتهای صاف است:
| سایز اسمی (NPS/DN) | رده لوله (Schedule) | قطر بیرونی (اینچ / mm) | ضخامت دیواره (اینچ / mm) | وزن واحد طول (lb/ft – kg/m) |
| 1/8 | 5S / 10S / 40S / 80S / 160S | 0.405 (10.29) | 0.049 / 0.068 / 0.095 / 0.124 | 0.19 / 0.24 / 0.31 / 0.37 |
| 1/4 | 5S / 10S / 40S / 80S / 160S | 0.540 (13.72) | 0.065 / 0.088 / 0.119 / 0.145 | 0.33 / 0.43 / 0.54 / 0.61 |
| 3/8 | 5S / 10S / 40S / 80S / 160S | 0.675 (17.14) | 0.065 / 0.091 / 0.126 / 0.158 | 0.42 / 0.57 / 0.74 / 0.87 |
| 1/2 | 5S / 10S / 40S / 80S / 160S | 0.840 (21.34) | 0.065 / 0.083 / 0.109 / 0.147 / 0.188 | 0.54 / 0.67 / 0.85 / 1.09 / 1.31 |
| 3/4 | 5S / 10S / 40S / 80S / 160S | 1.050 (26.67) | 0.065 / 0.083 / 0.113 / 0.154 / 0.219 | 0.68 / 0.86 / 1.13 / 1.48 / 1.95 |
| 1 | 5S / 10S / 40S / 80S / 160S | 1.315 (33.40) | 0.065 / 0.109 / 0.133 / 0.179 / 0.250 | 0.87 / 1.41 / 1.68 / 2.17 / 2.85 |
| 1¼ | 5S / 10S / 40S / 80S / 160S | 1.660 (42.16) | 0.065 / 0.109 / 0.140 / 0.191 / 0.250 | 1.11 / 1.81 / 2.27 / 3.00 / 3.77 |
| 1½ | 5S / 10S / 40S / 80S / 160S | 1.900 (48.26) | 0.065 / 0.109 / 0.145 / 0.200 / 0.281 | 1.28 / 2.09 / 2.72 / 3.63 / 4.86 |
| 2 | 5S / 10S / 40S / 80S / 160S | 2.375 (60.32) | 0.065 / 0.109 / 0.154 / 0.218 / 0.344 | 1.61 / 2.64 / 3.66 / 5.03 / 7.47 |
| 2½ | 5S / 10S / 40S / 80S / 160S | 2.875 (73.02) | 0.083 / 0.120 / 0.203 / 0.276 / 0.375 | 2.48 / 3.53 / 5.80 / 7.67 / 10.02 |
| 3 | 5S / 10S / 40S / 80S / 160S | 3.500 (88.90) | 0.083 / 0.120 / 0.216 / 0.300 / 0.438 | 3.03 / 4.34 / 7.58 / 10.26 / 14.34 |
| 3½ | 5S / 10S / 40S / 80S | 4.000 (101.60) | 0.083 / 0.120 / 0.226 / 0.318 | 3.48 / 4.98 / 9.12 / 12.52 |
| 4 | 5S / 10S / 40S / 80S / 160S | 4.500 (114.30) | 0.083 / 0.120 / 0.237 / 0.337 / 0.531 | 3.92 / 5.62 / 10.80 / 15.00 / 22.53 |
| 5 | 5S / 10S / 40S / 80S / 160S | 5.563 (141.30) | 0.109 / 0.134 / 0.258 / 0.375 / 0.625 | 6.36 / 7.78 / 14.63 / 20.80 / 32.99 |
| 6 | 5S / 10S / 40S / 80S / 160S | 6.625 (168.28) | 0.109 / 0.134 / 0.280 / 0.432 / 0.719 | 7.59 / 9.30 / 18.99 / 28.60 / 45.39 |
| 8 | 5S / 10S / 40S / 80S | 8.625 (219.08) | 0.109 / 0.148 / 0.322 / 0.500 | 9.92 / 13.41 / 28.58 / 43.43 |
| 10 | 5S / 10S / 40S / 80S | 10.75 (273.0) | 0.134 / 0.165 / 0.365 / 0.500 | 15.21 / 18.67 / 40.52 / 54.79 |
| 12 | 5S / 10S / 40S / 80S | 12.75 (323.8) | 0.156 / 0.180 / 0.375 / 0.500 | 21.00 / 24.19 / 49.61 / 65.48 |
| 14 | 5S / 10S / 40S / 80S | 14.00 (355.6) | 0.156 / 0.188 / 0.375 / 0.500 | 23.09 / 27.76 / 54.62 / 72.16 |
| 16 | 5S / 10S / 40S / 80S | 16.00 (406.4) | 0.165 / 0.188 / 0.375 / 0.500 | 27.93 / 31.78 / 62.64 / 82.85 |
| 18 | 5S / 10S / 40S / 80S | 18.00 (457.2) | 0.165 / 0.188 / 0.375 / 0.500 | 31.46 / 35.80 / 70.65 / 93.54 |
| 20 | 5S / 10S / 40S / 80S | 20.00 (508.0) | 0.188 / 0.218 / 0.375 / 0.500 | 39.82 / 46.10 / 78.67 / 104.23 |
| 22 | 5S / 10S / 40S / 80S | 22.00 (558.8) | 0.188 / 0.218 | 43.84 / 50.76 |
| 24 | 5S / 10S / 40S / 80S | 24.00 (609.6) | 0.218 / 0.250 / 0.375 / 0.500 | 55.42 / 63.47 / 94.71 / 125.61 |
| 30 | 5S / 10S / 40S / 80S | 30.00 (762.0) | 0.250 / 0.312 | 79.51 / 99.02 |
Steel Pipe Dimension 3 characters
Outer diameter (OD), wall thickness (WT), and pipe length are all parts of a full description of the size of a steel pipe (Normally 20 ft 6 meters, or 40 ft 12 meters). With these symbols, we could figure out how much the pipe weighed, how much pressure it could handle, and how much it cost per foot or per meter. Because of this, we must always know the right pipe size.
قطر بیرونی (OD)، ضخامت دیواره (WT) و طول لوله، همگی بخشهایی از توصیف کامل اندازه یک لوله فولادی هستند (معمولاً ۲۰ فوت و ۶ متر یا ۴۰ فوت و ۱۲ متر). با این نمادها، میتوانیم وزن لوله، میزان فشاری که میتواند تحمل کند و هزینه هر فوت یا هر متر آن را محاسبه کنیم. به همین دلیل، همیشه باید اندازه مناسب لوله را بدانیم.
جدول مشخصات مکانیکی لولههای استیل
| گرید استیل | استحکام تسلیم (Yield Strength-min) | استحکام کششی (Tensile Strength-min) |
میزان سختی (Hardness-Max)
|
| ۳۰۴ (Stainless 304) | 205 MPa | 515 MPa | 92 HRB |
| ۳۱۶ (Stainless 316) | 205 MPa | 515 MPa | 95 HRB |
| ۳۲۱ (Stainless 321) | 205 MPa | 515 MPa | 95 HRB |
اهمیت شناخت استانداردها در خرید لوله استیل
با بررسی مشخصات فنی لوله استیل و جدول استانداردها میتوانید بهترین گزینه را متناسب با نوع پروژه، فشار کاری، شرایط محیطی و نیازهای اجرایی انتخاب کنید. تفاوت در گریدها، ضخامتها، قطرها و استانداردهای تولید، مستقیما بر کیفیت اجرا، طول عمر سیستم و میزان ایمنی تاثیر میگذارند.
برای اینکه امکان بررسی کامل و دقیق ویژگیها و استانداردهای لولههای استیل را داشته باشید، بهتر است انتخاب و خرید خود را از فروشگاهها و تامینکنندگان معتبر انجام دهید. مجموعه شهر استیل با ارائه اطلاعات فنی صحیح، محصولات متنوع، گواهیهای استاندارد و مشاوره تخصصی، ریسک انتخاب اشتباه یا خرید محصولات غیر استاندارد را برایتان به حداقل میرساند.